Omówienie artykułu pt. „Bezwodny roztwór cyklosporyny do oczu vs nośnik w leczeniu zespołu suchego oka. Randomizowane badanie kliniczne” w JAMA Ophthalmol w 2024 roku [1].
Prof. dr hab. med. Andrzej Grzybowski
Kierownik Katedry Okulistyki, Uniwersytet Warmińsko-Mazurski, Olsztyn
Kierownik Instytutu Okulistycznych Badań Naukowych, Fundacja Okulistyka 21, Poznań
Wprowadzenie
Powszechną wadą dostępnych na rynku roztworów cyklosporyny są jej właściwości lipofilowe, co nadaje jej właściwości słabo rozpuszczalne w wodzie, co prowadzi do niskiej biodostępności i ograniczonej tolerancji. Badania przedkliniczne wykazały, że połączenie cyklosporyny z bezwodną substancją pomocniczą F4H5 powoduje zwiększoną penetrację. Co więcej, niskie napięcie powierzchniowe bezwodnej cyklosporyny zmniejsza zaburzenia widzenia i podrażnienia mechaniczne po zakropleniu kropli, co stanowi lepszą alternatywę dla innej dostępnej na rynku cyklosporyny, znanej z niekorzystnego działania polegającego na pieczeniu i kłuciu. Co ciekawe, działania niepożądane związane z leczeniem były minimalne w obu grupach, co podkreśla wysokie profile bezpieczeństwa, komfortu i tolerancji.
Wybarwieniu rogówki fluoresceiną (CFS) jest cennym narzędziem klinicznym do oceny integralności i żywotności powierzchni oka. Zapewnia klinicystom możliwość śledzenia gęstości i stopnia przebarwienia w czasie, służąc jako wskaźnik ułatwiający podejmowanie decyzji w leczeniu suchego oka. Należy jednak przyznać, że subiektywny i zależny od obserwatora charakter skali ocen NEI może powodować podatność na słabą odtwarzalność i zwiększać wariancję obserwacji. Ponadto ciężkość zespołu suchego oka (ZSO) może być niedoszacowana, gdy opiera się na subiektywnych skalach, takich jak skala oceny NEI, nawet jeśli są one standaryzowane i stosowane przez dobrze wyszkolonych ekspertów. Niemniej jednak wyniki CFS powszechnie służą jako punkty końcowe w badaniach klinicznych prowadzonych w trakcie procesów zatwierdzania leków. Dlatego też poprawa wyników badań klinicznych ZSO wymaga skupienia się nie tylko na metodzie barwienia, ale także na jakości i wiarygodności powiązanego z nią protokołu oceny. Najnowocześniejsze obiektywne narzędzia, w tym cyfrowa analiza obrazu, keratografia czy interferometria, mają potencjał do ilościowej oceny CFS. Narzędzia te nie tylko pomagają w rozróżnieniu różnych podtypów ZSO, ale także przyczyniają się do większej precyzji oceny skuteczności leczenia.
Celem badania była ocena skuteczności i bezpieczeństwa SHR8028, 0,1% bezwodnego roztworu do oczu cyklosporyny, w porównaniu z nośnikiem u chińskich pacjentów z ZSO.
Metodologia
Badanie było wieloośrodkowe, podwójnie ślepe, randomizowane, kliniczne III fazy kontrolowane za pomocą nośnika, przeprowadzone w okresie od 4 marca 2021 r. do 22 lipca 2022 r. Dorośli uczestnicy z umiarkowanym do ciężkiego ZSO byli rekrutowani z 12 szpitali w Chinach. Po 14-dniowym okresie wstępnym, podczas którego stosowano sztuczne łzy uczestnicy zostali losowo przydzieleni (1:1) do grupy otrzymującej bezwodną cyklosporynę lub nośnik (1 kropla do każdego oka dwa razy dziennie). Po 29-dniowym leczeniu uczestnicy obu grup otrzymali możliwość otrzymywania bezwodnej cyklosporyny przez dodatkowe 12 tygodni w celu długoterminowej oceny bezpieczeństwa. Pierwszorzędowymi punktami końcowymi były zmiany w porównaniu z wartością wyjściową w całkowitym wybarwieniu rogówki fluoresceiną (tCFS) przy użyciu skali National Eye Institute oraz w wyniku suchości w wizualnej skali analogowej w 29. dniu.
Wyniki
Do badania włączono ogółem 206 uczestników (średni wiek [SD] 47,8 [14,2] lat; 185 kobiet [90%]), po 103 osoby w grupie otrzymującej cyklosporynę i grupie otrzymującej nośnik. W 29. dniu w grupie otrzymującej cyklosporynę zaobserwowano poprawę tCFS w porównaniu z nośnikiem (zmiana [Δ] = -1,8; 95% CI, -2,7 do -1,0; p < 0,001), przy spadku wyniku tCFS w porównaniu z wartością wyjściową wynoszącą -4,8 w badaniu cyklosporyny i -3,0 w grupie otrzymującej nośnik. Wynik suchości zmniejszył się w stosunku do wartości wyjściowych w obu grupach (-19,2 vs -15,4; Δ = -3,8; 95% CI, -9,2 do 1,6; P = 0,17). Podczas 29-dniowego leczenia zdarzenia niepożądane związane z leczeniem zgłoszono u 15 uczestników (14,6%) w grupie cyklosporyny i 11 uczestników (10,7%) w grupie otrzymującej nośnik.
Wnioski
Wyniki wykazały wyższość 0,1% bezwodnego roztworu cyklosporyny do oczu nad nośnikiem w poprawie wyniku tCFS w 29. dniu u chińskich uczestników z ZSO. Jednakże punktacja suchości (VAS) nie uległa poprawie w 29. dniu.
Piśmiennictwo
1. Peng R, Jie Y, Long Q, Gong L, Zhu L, Zhong X, Zhao S, Yan X, Gu H, Wu H, Li G, Zhang K, Krösser S, Xu R, Hong J. Water-Free Cyclosporine Ophthalmic Solution vs Vehicle for Dry Eye Disease: A Randomized Clinical Trial. JAMA Ophthalmol. 2024 Apr 1;142(4):337-343.