Omówienie artykułu pt. „Czynniki demograficzne i styl życia podtypów choroby suchego oka: badanie przekrojowe” opublikowanym w Ocular Surface w 2021 roku [1].

Prof. dr hab. med. Andrzej Grzybowski
Kierownik Katedry Okulistyki, Uniwersytet Warmińsko-Mazurski, Olsztyn
Kierownik Instytutu Okulistycznych Badań Naukowych, Fundacja Okulistyka 21, Poznań

Wstęp

Choroba suchego oka jest przewlekłą chorobą okulistyczną, o której wiadomo, że ma głęboki wpływ na komfort oczu, funkcję wzroku i jakość życia [2, 3,4]. Choroba dotyka od 5% do 50% dorosłej populacji w różnych częściach świata [2] i uznaje się, że powoduje znaczne obciążenie dla zdrowia publicznego i finansów na całym świecie [2,5].

Etiologicznie chorobę suchego oka dzieli się powszechnie na podtyp z niedoborem wody i nadmiernym parowaniem, które charakteryzują się odpowiednio zmniejszoną produkcją lub nadmiernymi stratami parowania filmu łzowego [6,7]. Zaleca się, aby klasyfikacja podtypu choroby suchego oka uwzględniała ukierunkowane leczenie [8]. Choroba obejmująca nadmierne parowanie występuje częściej w populacji niż niedobór łez i jest często spowodowana dysfunkcją gruczołów Meiboma lub noszeniem soczewek kontaktowych [2,6]. Niemniej jednak, niezależnie od przyczyny etiologicznej, powstaje samonapędzające się błędne koło zaburzeń homeostazy, prowadzące do niestabilności filmu łzowego, hiperosmolarności, zapalenia powierzchni oka oraz rozwoju i progresji objawów suchego oka [7].

W ostatnich latach wzrasta zainteresowanie czynnikami demograficznymi i stylem życia związanymi z rozwojem choroby suchego oka [2,8], również w kontekście przewidywanego starzenia się społeczeństwa [2,7]. Rzeczywiście interwencje zapobiegawcze, takie jak ukierunkowane badania przesiewowe, modyfikacja czynników ryzyka i strategie promocji zdrowia, mogą potencjalnie być bardziej opłacalne niż leczenie chorób na poziomie populacji [2,5,8]. W ramach ogólnoświatowego konsensusu, w raporcie epidemiologicznym dotyczącym filmu łzowego i powierzchni oka TFOS DEWS II zidentyfikowano szereg spójnych, prawdopodobnych i niejednoznacznych czynników ryzyka związanych z występowaniem zespołu suchego oka w ujęciu demograficznym i związanym ze stylem życia oraz podkreślono ciągłą potrzebę dalszych badań mających na celu charakteryzowanie modyfikowalnych i niemodyfikowalnych czynników ryzyka choroby suchego oka [2]. Ponadto potencjalne różnice w profilach czynników ryzyka między podtypami zespołu suchego oka z niedoborem cieczy wodnistej i zespołem suchego oka z parowaniem wymagają dalszych badań, a wyniki wielu wcześniejszych badań epidemiologicznych zostały ograniczone poprzez ocenę objawów suchego oka bez potwierdzenia na podstawie objawów klinicznych [2]. Celem tego przekrojowego badania było zatem zbadanie czynników demograficznych i związanych ze stylem życia związanych z dwoma podtypami etiologicznymi choroby suchego oka, przy użyciu dostosowanej wersji algorytmu szybkiej nieinwazyjnej oceny suchego oka, obejmującego ocenę zarówno objawów klinicznych, jak i podmiotowych.

Metody

Do badania przekrojowego zrekrutowano ogółem 1125 osób (707 kobiet, średni wiek ± SD, 33 ± 21 lat, zakres 5–90 lat). Przeprowadzono kwestionariusz dotyczący czynników demograficznych i stylu życia, zbadano objawy suchego oka (wynik DEQ-5), charakterystykę powierzchni oka (przekrwienie spojówek i meibografię w podczerwieni) oraz parametry filmu łzowego (wysokość menisku łzowego, czas rozpadu i warstwę lipidową). Kryteria diagnostyczne podtypów choroby suchego oka zastosowano na podstawie szybkiego, nieinwazyjnego algorytmu oceny suchego oka. [1]

Wyniki

Ogółem 428 (38%) uczestników spełniło kryteria diagnostyczne choroby suchego oka, 161 (14%) – choroby suchego oka z niedoborem cieczy wodnistej, a 339 (30%) – choroby suchego oka z nadmiernym parowaniem. Wieloczynnikowa regresja logistyczna wykazała, że ​​zaawansowany wiek, płeć żeńska, krótszy czas snu, większy stres psychiczny i gorsza samoocena stanu zdrowia były niezależnie powiązane z chorobą suchego oka z niedoborem cieczy wodnistej (wszystkie p < 0,05). Do istotnych czynników ryzyka postaci związanej z nadmiernym parowaniem choroby suchego oka zalicza się zaawansowany wiek, pochodzenie etniczne z Azji Wschodniej i Południowej, noszenie soczewek kontaktowych, zwiększoną ekspozycję na ekrany urządzeń cyfrowych, większy stres psychiczny i gorszą samoocenę stanu zdrowia (wszystkie p < 0,05). [1]

Dyskusja

Wyniki tego badania wykazały, że oba podtypy etiologiczne choroby suchego oka są powiązane z wieloma czynnikami demograficznymi i stylem życia. Płeć żeńska i krótszy czas snu zostały niezależnie powiązane z większym ryzykiem wystąpienia zespołu suchego oka z niedoborem cieczy wodnistej, natomiast pochodzenie etniczne z Azji Wschodniej i Południowej, noszenie soczewek kontaktowych i zwiększona ekspozycja na ekran zostały uznane za czynniki ryzyka wystąpienia postaci związanej z nadmiernym parowaniem.

Wnioski

Podsumowując, wyniki tego badania wykazały, że oba podtypy etiologiczne choroby suchego oka są powiązane z szeroką gamą czynników demograficznych i związanych ze stylem życia. Podeszły wiek, płeć żeńska, skrócony czas snu, zwiększony stres psychiczny i gorsza samoocena stanu zdrowia były niezależnie powiązane z chorobą suchego oka z niedoborem cieczy wodnistej. Czynnikami ryzyka postaci związanej z nadmiernym parowaniem były: zaawansowany wiek, pochodzenie etniczne z Azji Wschodniej i Południowej, noszenie soczewek kontaktowych oraz zwiększona ekspozycja na ekrany urządzeń elektronicznych.
Obydwa podtypy choroby suchego oka powiązano z kilkoma unikalnymi i wspólnymi czynnikami demograficznymi i związanymi ze stylem życia. Wyniki tego badania mogą pomóc w projektowaniu przyszłych badań nad przydatnością ukierunkowanych badań przesiewowych i modyfikacji czynników ryzyka w profilaktyce i leczeniu choroby suchego oka.

Piśmiennictwo

1. Wolffsohn JS, et al. Demographic and lifestyle risk factors of dry eye disease subtypes: A cross-sectional study. Ocul Surf. 2021 Jul;21:58-63.
2. F. Stapleton et al. TFOS DEWS II epidemiology report. Ocul Surf (2017)
3. C. Belmonte et al. TFOS DEWS II pain and sensation report Ocul Surf (2017)
4. J.P. Craig et al. TFOS DEWS II definition and classification report. Ocul Surf (2017)
5. A.J. Bron et al. TFOS DEWS II pathophysiology report. Ocul Surf (2017)
6. L. Jones et al. TFOS DEWS II management and therapy report. Ocul Surf (2017)
7. M.T.M. Wang et al. Ageing and the natural history of dry eye disease: a prospective registry-based cross-sectional study Ocul Surf (2020)
8. J.S. Wolffsohn et al. TFOS DEWS II diagnostic methodology report Ocul Surf (2017)